μετάφραση από την Άντζελα Μπράτσου / traducere de Angela Bratsou
Ne bucurăm că vă putem oferi câteva poezii din creația Cleopatrei Lymperi, în care filonul liric se îngemănează tainic cu meditația. Observația aparent obișnuită devine sursă turnată în versuri a cugetării existențiale: iată ce ne oferă poeta din Grecia. Ce înseamnă a fi, iar uneori a nu mai fi. Aceasta este una dintre întrebările la care poeta încearcă, cu uimire, să găsească un răspuns. (Fitralit)
Με χαρά σας παρουσιάζουμε μερικά ποιήματα από το έργο της Κλεοπάτρας Λυμπέρη, στα οποία η λυρική φλέβα συνδυάζεται μυστηριωδώς με τον στοχασμό. Η φαινομενικά συνηθισμένη παρατήρηση γίνεται πηγή υπαρξιακής περισυλλογής που ξεχειλίζει σε στίχους:ιδού τι μας προσφέρει η Ελληνίδα ποιήτρια. Τι σημαίνει να είσαι, και μερικές φορές να μην είσαι πια. Αυτό είναι ένα από τα ερωτήματα στα οποία η ποιήτρια προσπαθεί, με έκπληξη, να βρει απάντηση. (Fitralit)
***
H όραση συνήθως αυταπατάται.
Η πολυθρόνα φαίνεται στα δυο της πόδια·
να φαίνομαι κι εγώ ειν’ υψηλός προορισμός·
όλοι με κοιτάζουν γιατί φαίνομαι·
να είμαι, άραγε, πώς θα ’ναι;
ασαφές το ον στην ασάφεια πλέει·
χρειάζεται να ορίσω την ουσία μου
στο μπαλκονάκι της ύπαρξης να σταθώ
σαν πολυθρόνα να κάθομαι και να κοιτάζω.
Τι σκοτεινό συγκεχυμένο το σώμα μου·
πότε υπάρχει και πότε εξαφανίζεται·
αυτό ρωτάει, το ίδιο απαντάει.
Λέει ο φιλόσοφος: όταν κινείται προς εσένα η
σκιά μου, το φαινόμενο προηγείται ή έπεται;
Θα κοιτάζω συνέχεια, ώσπου η σελήνη
να με κλειδώσει έξω από το σπίτι μου.
.
.
O φιλόσοφος είναι κάποιος που ψάχνει να βρει
Όσα οι άλλοι άφησαν σε άλλη θέση – ψάχνει έναν τρόπο
να μπει στον εαυτό του.
(Αλλά ο εαυτός συνήθως αποσύρεται όταν τον
κυνηγάνε)
Vederea de obicei se înșală.
Fotoliul se vede pe cele două picioare ale lui;
să mă văd și eu este o vocație înaltă;
toți se uită la mine pentru că mă văd;
să exist, oare, cum ar fi?
obscură, ființa în obscuritate plutește;
trebuie să-mi definesc esența,
la balconul mic al existenței să apar,
ca un fotoliu să stau și să privesc.
Cât de întunecat și de neclar este corpul meu;
ba există, ba dispare;
el întreabă, tot el răspunde.
Spune filozoful: când se mișcă spre tine
umbra mea, fenomenul precedă sau succedă
Voi continua să privesc, până când luna
mă va încuia afară din propria casă.
.
.
Filosoful este cineva care caută să afle
Ce au lăsat alții în alt loc – el caută o cale
să intre în sine.
(Dar sinele de obicei se retrage când este
vânat.)
Η λέξη Υπάρχω
O νεκρός άνθρωπος έχει πολλά χέρια· εξέχουν πάντα
κάτω από το σπίτι του όταν μεταφέρεται αργά
από άλλους. Τα χέρια του νεκρού ανθρώπου
σκάβουν στα χώματα· με νύχτα πλάθουν τη λέξη
υπάρχω – το δεν υπάρχω τρέμει, φοβάται.
(Η λέξη άπειρο είναι μια έννοια τριγυρισμένη από
νεκρούς.)
Εγώ ο μαθητευόμενος Λόγος τι άραγε έχω να
μάθω φυλακισμένος σ’ αυτό το κελί
(γλώσσα το λένε· ή αλλιώς
παλάτι των ανεπαίσθητων ήχων).
Το αυτί πιστεύει πως οι λέξεις κάποτε ξεσπούν
ραγδαία όπως οι βροχές ή άλλοτε μοιάζουν
κανονιές από τη λύπη των ανθρώπων
όταν οι ίδιοι γκρεμίζονται σαν σπίτια.
Cuvântul A Exista
Omul mort are multe mâini; ele sar mereu în ochi
de sub casa lui când este transportat lent
de alții. Mâinile unui om mort
sapă în pământ; cu noapte modelează cuvântul
a exista – inexistența tremură, se teme.
(Cuvântul infinit este un concept înconjurat de
morți.)
Eu, Cuvântul-ucenic, oare ce trebuie
să-nvăț închis în această celulă
(ei o numesc limbă; sau, altfel,
palat al sunetelor subtile).
Urechea crede că uneori cuvintele izbucnesc
rapid, precum ploile sau uneori se aseamănă
cu lovituri de tun din mâhnirea oamenilor
când ei înșiși se prăbușesc precum casele.
Αν η Έμιλυ ήταν λιγότερο λυπημένη
Είμαι ο Κανένας. Εσύ ποιος είσαι;
Είσαι κι εσύ ο Κανένας;
Εμιλυ Ντίκινσον
Ο ποιητής καλπάζω με ίππο τις σελίδες
πάνω στη χλόη της Έμιλυ – είμαι κι εγώ ο Κανένας;
Αχ Έμιλυ, πόσο απαλή η ματαιότητα
όταν σε σέρνει στον εαυτό σου.
Αλλά συνήθως ο κανένας είναι κάτι – ίσως το
άλογο που κουβαλάει τον αναβάτη, ίσως το σύννεφο
στο πάνω μέρος του πίνακα
ή στήθος που ξαφνικά τρυπάει και πέφτεις
στο πιο βαθύ σου σώμα.
Αν είμαι ο κανένας που δεν έγινα ο υπάρχων
αν είμαι ο ιππεύων που δεν έγινα ο
επόπτης στις αβύσσους, θα πει πως η λέξη αγαπώ
γέρασε μέσα μου πριν τη γεννήσω
(δηλαδή, πως δεν ξανάφτιαξα το σύμπαν)
γι’ αυτό και μένω στην κοιλιά του αλόγου μου
σαν περιττή αλογόμυγα.
Αν είμαι ο αγαπών ίσως να είμαι ο Κανένας
που η κάθε πράξη του έσωσε τις λέξεις.
Έτσι όμως η ποίηση μάλλον δεν ωφελείται
(πάνω σε τέτοιον ίππο ποιος ποιητής να καλπάσει;)
Γι αυτό ας συντρέχουν ο αναβάτης και ο ίππος
στ’ αγκάθια, στους γκρεμούς, στα φριχτά μονοπάτια
γι’ αυτό ας κουτσαίνει το άλογο
ώσπου ο ιππεύων να υποταχτεί
στην κακή μοίρα που τον έχρισε ποιητή
Dacă Emily ar fi fost mai puțin tristă
Sunt Nimeni. Tu cine eşti?
Și tu ești Nimeni?
Emily Dickinson
Eu, Poetul, galopez cu un cal printre pagini
pe iarba lui Emily – sunt și eu Nimeni?
Ah, Emily, cât de blândă este vanitatea
când te trage în tine.
Dar, de obicei, nimeni este ceva – poate
calul care poartă călărețul, poate norul
din partea de sus a tabloului
sau piept care brusc străpunge și cazi
în corpul tău cel mai adânc.
Dacă eu sunt nimeni care nu am devenit existentul,
dacă sunt călărețul care nu am devenit
supraveghetorul în adâncuri, înseamnă că acest cuvânt a iubi
a îmbătrânit în mine înainte să-l nasc
(că nu am refăcut universul, adică)
de aceea și stau în burta calului meu
ca un tăun inutil.
Dacă eu sunt cel iubitor, s-ar putea să fiu Nimeni
a cărui fiecare lucrare i-a salvat cuvintele.
Dar probabil că poezia nu astfel câștigă în calitate
(pe un astfel de cal ce poet să galopeze?)
De aceea, lăsați călărețul și calul să alerge împreună
pe spini, pe stânci, pe potecile oribile,
de aceea să șchioapete calul
până când călăreţul se va supune
sorții rele care l-a uns poet
* Η ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ ΛΥΜΠΕΡΗ (1953) κατάγεται από τη Χαλκίδα και είναι μέλος της Εταιρίας Συγγραφέων και του Κύκλου Ποιητών. Έχει κάνει σπουδές στη μουσική, τη ζωγραφική και έχει παρακολουθήσει μαθήματα σε εργαστήρια Φιλοσοφίας. Γράφει ποίηση, πρόζα, δοκίμιο, κριτική και μεταφράζει από τα αγγλικά. Από τα 18 βιβλία της, τα 7 αφορούν ποίηση. Μεταφράζει έργα κυρίως Αμερικανών ποιητών (Sylvia Plath, Ann Sexton, Εmily Dikinson, Marianne Moor, Νοrman Mailer, Αllen Ginsberg, Luise Gluk, Reaichel Hadas, κ.α.) Τελευταία εκδόθηκε και η μετάφρασή της με ανθολόγηση Βαλκάνιων ποιητών. Κριτικές και δοκίμιά της υπάρχουν σε εφημερίδες και λογοτεχνικά περιοδικά στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Εργάστηκε σαν κριτικός βιβλίου στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία. /
CLEOPATRA LYMPERI (1953) provine din Chalkis și este membră a Societății Scriitorilor și a Cercului Poeților. A studiat muzica, pictura și a urmat cursuri în ateliere de Filosofie. Scrie poezie, proză, eseu, critică și traduce din engleză. Din cele optsprezece cărți ale ei, șapte sunt despre poezie. Traduce, în principal, lucrări ale poeților americani (Sylvia Plath, Ann Sexton, Emily Dickinson, Marianne Moor, Norman Mailer, Allen Ginsberg, Luise Gluk, Reaichel Hadas etc.) Recent, a fost publicată și în traducerea ei o antologie a poeților balcanici. Recenziile și eseurile ei pot fi găsite în ziare și reviste literare din Grecia și din străinătate. A lucrat în calitate de critic de carte pentru ziarul Eleftherotypia.