μετάφραση από την Άντζελα Μπράτσου / traducere de Angela Bratsou
Are acest poet român o capacitate rară de a crea misterul, cu fiecare mișcare a versului său, ceea ce am descoperit de puțin timp. Și cuvintele se aștern unul după altul într-o nouă ordine, numai de el știută. Miracolul este că lumea nou creată luminează cum arar întâlnim în poezia de astăzi. Luminează fără a căuta spectacolul, strălucirea, ci vrea să se înțeleagă pe sine însuși și lumea care-l înconjoară, invitându-ne, cu puține cuvinte, la această călătorie. (Fitralit)
Αυτός ο Ρουμάνος ποιητής έχει μια σπάνια ικανότητα να δημιουργεί μυστήριο, με κάθε κίνηση του στίχου του, κάτι που ανακάλυψα πρόσφατα. Και οι λέξεις αραδιάζονται η μία μετά την άλλη σε μια νέα τάξη, γνωστή μόνο σε αυτόν. Το θαυμάσιο είναι ότι ο νεοσύστατος κόσμος φωτίζει όπως σπάνια συναντάμε στη σημερινή ποίηση. Φωτίζει χωρίς να επιδιώκει το θέαμα, τη λαμπρότητα, αλλά θέλει να κατανοήσει τον ίδιο τον εαυτό του και τον κόσμο που τον περιβάλλει, προσκαλώντας μας, με λίγα λόγια, σε αυτό το ταξίδι. (Fitralit)
* * *
amîni. mereu amîni în a-ți lua rămas bun
de la trecut.
azi trebuia să sapi pămîntul
din spatele casei. nu mult. nu prea adînc.
atît doar cît să-ți vezi viitorul
să-ți vezi ziua de mîine.
să-l vezi pe cel care vine.
dar tu amîni. mereu amîni.
ești fragil.
ești un biet om care pînă la sfîrșitul zilei
va obosi. vei fi tot mai neîndemînatic
și blînd ca serafimii.
locul în care te-ai hotărît totuși să sapi
e raiul furnicilor. acolo pîlpîie viața
acolo poți îngropa doar cîntecul gîtuit
al mierlei.
în spatele casei
uneori noaptea se aude un urlet.
poate e cel care vine.
αναβάλλεις. πάντα αναβάλλεις το αντίο σου
από το παρελθόν.
σήμερα έπρεπε να σκάψεις το χώμα
πίσω από το σπίτι. όχι πολύ. όχι πολύ βαθιά.
μόνο όσο να δεις το μέλλον σου
να δεις το αύριο σου.
να δεις αυτόν που έρχεται.
αλλά εσύ αναβάλλεις. πάντα αναβάλλεις.
είσαι εύθραυστος.
είσαι ένας φτωχός άνθρωπος που μέχρι το τέλος της ημέρας
θα κουραστεί. θα γίνεσαι όλο και πιο αδέξιος
και ευγενικός σαν τα σεραφείμ.
το μέρος όπου αποφάσισες πάντως να σκάψεις
είναι ο παράδεισος των μυρμηγκιών. εκεί τρεμοπαίζει η ζωή
εκεί μπορείς να θάψεις μόνο το βραχνό τραγούδι
του κότσυφα.
πίσω από το σπίτι
μερικές φορές τη νύχτα ακούγεται ένα ουρλιαχτό.
ίσως είναι αυτός που έρχεται.
prea mulți sînt cei care trăiesc în ochiul meu.
fără voia mea ei s-au zidit acolo
și-au construit case din lemn
de cireș amar
iar acum sînt atît de bătrîni
că nu mai au unde pleca.
zilnic îi port cu mine
le arăt lumea asta nouă
dar ei simt primejdia
și se baricadează în ochiul meu
ca într-o cetate medievală
sub asediu.
din cînd în cînd
de sete
îmi beau lacrimile
și adorm fericiți.
πάρα πολλοί είναι εκείνοι που ζουν στο μάτι μου.
χωρίς την άδειά μου εκείνοι χτίστηκαν εκεί
έχτισαν για τους ίδιους ξύλινα σπίτια
από πικρή κερασιά
και τώρα είναι τόσο γέροι
που δεν έχουν να πάνε πουθενά αλλού.
κάθε μέρα τους κουβαλάω μαζί μου
τους δείχνω αυτόν τον νέο κόσμο
αλλά εκείνοι διαισθάνονται τον κίνδυνο
και οχυρώνονται στο μάτι μου
σαν σε μεσαιωνικό φρούριο
υπό πολιορκία.
από καιρό σε καιρό
από δίψα
πίνουν τα δάκρυά μου
και ευτυχισμένοι πέφτουν για ύπνο.
încet încet cineva te șterge din lume.
azi în timp ce traversai strada
urma pașilor
trecerea de pietoni
trotuarul de vizavi
ceasul din turla primăriei s-au șters.
ajuns acasă cineva ți-a șters
ușa de la intrare
ferestrele
peretele dinspre nord
lumina zilei.
e noapte.
îți e frică să adormi. cineva ar putea
să-ți șteargă somnul
prima ta zi de școală
ar putea să-ți șteargă
chiar moartea.
σιγά σιγά κάποιος σε αφανίζει από τον κόσμο.
Σήμερα, καθώς διέσχιζες τον δρόμο
τα ίχνη των βημάτων σου
η διάβαση πεζών
το απέναντι πεζοδρόμιο
το ρολόι στον πύργο του δημαρχείου, αφανίστηκαν.
πίσω στο σπίτι, κάποιος σου διέγραψε
τη μπροστινή πόρτα
τα παράθυρα
το βόρειο τείχος
το φως της ημέρας.
νύχτωσε.
φοβάσαι να κοιμηθείς. κάποιος θα μπορούσε
να σβήσει τον ύπνο σου
τη πρώτη σου μέρα στο σχολείο
θα μπορούσε να σου σβήσει
ακόμη και τον θάνατο.
deseori te întrebi ce căutai
în fiecare dimineață
pe cîmpul de urzici din spatele casei.
focul din inimă. nu.
bucuria de-a fi singur. nu.
satul din munți care nu ți-a observat
niciodată absența. nu.
bătăile în ușă care de cele mai multe ori
semănau cu o chemare la viață. nu.
tăblițele de lut din mormintele faraonilor. nu.
poate căutai ceva pe dinlăuntrul tău
ceva care ți-a scăpat în toți acești ani
dar te-a ajuns din urmă
ceva care-ți rescrie fără voia ta
anumite părți ale sufletului.
azi ar fi trebuit să știi.
dar nu.
συχνά αναρωτιέσαι τι έψαχνες
κάθε πρωί
στο χωράφι με τσουκνίδες πίσω από το σπίτι.
η φωτιά στην καρδιά σου. όχι.
η χαρά του να είσαι μόνος. όχι.
το ορεινό χωριό που δεν πρόσεξε
ποτέ την απουσία σου. όχι.
τους χτύπους στην πόρτα που τις περισσότερες φορές
έμοιαζαν με κάλεσμα στη ζωή. όχι.
οι πήλινες πινακίδες από τους τάφους των Φαραώ. όχι
ίσως έψαχνες κάτι μέσα σου
κάτι που σου διέφυγε όλα αυτά τα χρόνια
αλλά σε πρόλαβε
κάτι που σου ξαναγράφει χωρίς την άδειά σου
ορισμένα μέρη της ψυχής.
σήμερα έπρεπε να ξέρεις.
αλλά όχι.
* (Borca, Neamț – 1961), membru al Uniunii Scriitorilor din România. A publicat unsprezece volume de poezie, dintre care ultimele două sunt Călătorii amînate, Junimea (2015) și Ritualuri de îmbătrînire a sufletului, Rocart (2024). Pentru volumele publicate a primit zece premii, dintre care două au fost acordate de Filiala Iași a USR. În 2024 i s-a acordat Premiul „Scriitorul lunii Septembrie“ al USR. Despre opera sa poetică au scris zeci de critici literari, iar poezii ale sale au apărut în antologii în limbile engleză, germană, aromână, italiană și franceză.
Γεννήθηκε το 1961 στην Μπόρκα της κομητείας Neamț, Ρουμανία. Μέλος της Ένωσης Ρουμάνων Συγγραφέων. Έχει δημοσιεύσει 11 τόμους ποίησης, οι δύο τελευταίοι εκ των οποίων είναι « Călătorii amînate / Αναβλημένα Ταξίδια» Εκδ. Junimea (2015) και « Ritualuri de îmbătrînire a sufletului / Τελετές Γήρανσης της Ψυχής» Εκδ. Rocart (2024). Για τους δημοσιευμένους τόμους του, έλαβε 10 βραβεία, συμπεριλαμβανομένων δύο βραβείων από το Παράρτημα Ιασίου της Ένωσης Ρουμάνων Συγγραφέων και το Βραβείο «Συγγραφέας του Μήνα Σεπτέμβριο» από την Ένωση Ρουμάνων Συγγραφέων το 2024. Δεκάδες κριτικοί λογοτεχνίας έχουν γράψει για το ποιητικό του έργο και ποιήματά του έχουν δημοσιευτεί σε ανθολογίες στα αγγλικά, γερμανικά, αρμάνικα, ιταλικά και γαλλικά.
