traducere în greacă de Angela Bratsou / Ελληνική μετάφραση από την Άντζελα Μπράτσου
Acolo, dincolo
Vara fierbe în cotloane,
se târăşte împreună cu viperele,
galopează pe pajişti plesnind crupele cailor,
vara e acolo,
în coardele vocale ale bebeluşului,
în vârtejul roşu din mijlocul trandafirului,
în abdomenul tărcat al viespii,
vara e dincolo
de zidul cu milioane de fisuri,
digul cedează,
râul se revarsă,
vara, vara, unde-i vara?
se freacă de picioarele greierilor,
se zbate în guşa pelicanului,
gâlgâie în gâtlejul privighetorii,
se gudură pe lângă mine,
îmi linge pulpele,
apoi se îndepărtează, se ascunde
şi nu mai ştiu
unde-i vara mea pe care am supt-o cu laptele mamei,
tot mai puţine răsărituri îmi curg prin sânge,
tot mai puţine celule din carnea mea
au câte un soare în loc de nucleu,
tot mai puţini fluturi vin să-şi ardă aripile
ademeniţi de strălucirea ochilor mei.
Εκεί, απέναντι
Το καλοκαίρι βράζει στις κρυψώνες,
σέρνεται μαζί με τις οχιές,
καλπάζει στα λιβάδια χτυπώντας τα οπίσθια των αλόγων,
το καλοκαίρι είναι εκεί,
στις φωνητικές χορδές του μωρού,
στον κόκκινο στρόβιλο στη μέση του τριαντάφυλλου,
στην ριγέ κοιλιά της σφήκας,
το καλοκαίρι είναι απέναντι
από τον τοίχο με τα εκατομμύρια ρωγμές,
το φράγμα υποχωρεί,
το ποτάμι ξεχειλίζει,
το καλοκαίρι, το καλοκαίρι, πού είναι το καλοκαίρι;
τρίβεται στα πόδια των γρύλων,
πάλλεται στη γκούσα του πελεκάνου,
γουργουρίζει στο λαιμό του αηδονιού,
κουνάει την ουρά του δίπλα μου,
γλείφει τους μηρούς μου,
μετά απομακρύνεται, κρύβεται
και δεν ξέρω πια
πού είναι το καλοκαίρι μου που ρούφηξα με το γάλα της μάνας μου,
όλο και λιγότερες ανατολές ρέουν στο αίμα μου,
όλο και λιγότερα κύτταρα από τη σάρκα μου
έχουν από έναν ήλιο αντί για πυρήνα,
όλο και λιγότερες πεταλούδες έρχονται να κάψουν τα φτερά τους
ελκυόμενες από τη λάμψη των ματιών μου.
Elegie
Când mă privești, îmi pare că sufletul meu
se uită la mine dintr-o parte,
rușinându-se de lacrimile
pe care le șterg.
Ochii mei trebuie să se prefacă senini,
să te mintă că nu deslușesc
tristețea din ochii tăi.
Să ne privim deschis
pentru că amândoi știm
să ne închidem în noi înșine.
Adevăratele noastre gânduri
nu ne vor auzi vocile.
Adevăratele noastre voci
nu ne vor cunoaște gândurile.
Ελεγεία
Όταν με κοιτάς, μου φαίνεται ότι η ψυχή μου
με κοιτάζει από το πλάι,
με ντροπή για τα δάκρυα
που σκουπίζω.
Τα μάτια μου πρέπει να προσποιούνται ότι είναι γαλήνια,
να σου πουν ψέματα ότι δεν διακρίνουν
τη θλίψη στα μάτια σου.
Ας κοιταχτούμε ευθέως
γιατί και οι δύο ξέρουμε
να κλειστούμε στον εαυτό μας.
Οι αληθινές μας σκέψεις
δεν θα ακούσουν τις φωνές μας.
Οι αληθινές μας φωνές
δεν θα γνωρίζουν τις σκέψεις μας.
Η Irina Nechit (Antonești, 1962) Μέλος της Ένωσης Συγγραφέων της Δημοκρατίας της Μολδαβίας και της Ένωσης Συγγραφέων της Ρουμανίας. Βραβεία της Ένωσης Συγγραφέων της Μολδαβίας για ποιητικές συλλογές: ” Șarpele mă recunoaște/ Το Φίδι με Αναγνωρίζει” (1992), ” Cartea rece /Το Ψυχρό Βιβλίο” (Cartier, Κισινάου, 1996), ” Un viitor obosit /Ένα Κουρασμένο Μέλλον” (Αυγούστα, 1999). Ποίηση: «Gheara/Ο γαμψώνυχας», «Un fel de liniște/ Κάποιο είδος σιωπής», εκδοτικός οίκος Vinea, Βουκουρέστι, 2006; „Masa de sărbătoare/Εορταστικό τραπέζι” – Βραβείο Αριστείας της Ένωσης Συγγραφέων από τη Δημοκρατία της Μολδαβίας (Editura Cartea Românească, 2020). «Maria și arma/Η Μαρία και το όπλο » (Εκδ. Prut International, 2024). Η Ιρίνα Νεκίτ έχει επίσης εκδώσει τα βιβλία « Proiectul unei tragedii/Το Σχέδιο μιας Τραγωδίας», « Maimuța în baie/Ο Πίθηκος στο Μπάνιο» (δράμα, Κισινάου, 2001, 2006). Τα έργα της ανέβηκαν σε επαγγελματικά θέατρα στο Κισινάου, το Μπάλτσι και το Βουκουρέστι. Το θεατρικό έργο « Sfaturile Melaniei /Οι συμβουλές της Μελανίας» κέρδισε το βραβείο Καλύτερου Σύγχρονου Έργου στο Γκαλά της Ένωσης Θεάτρων της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, 2018, και ανέβηκε στο Θέατρο Odeon στο Βουκουρέστι. Το 2020, το έργο της « Valsul tancurilor/Βαλς των Τανκς» ανέβηκε στο Θέατρο « Satiricus ». Το έργο « Eu am vorbit cu Putin/Εγώ μίλησα με τον Πούτιν» παρουσιάστηκε ως παράσταση-ανάγνωση κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ FILIT, στο Εθνικό Θέατρο «V. Alecsandri» στο Ιάσιο, το 2023.
Maria și arma
Chip de înger?
să vedeți ce corp frumos are!
au dat la o parte cearșaful,
Doamne, ce corp frumos,
a petrecut o noapte
singură în morgă,
umbrele crengilor freamătă pe pielea ei.
Maria, demult nu-i spusese nimeni Maria,
unii i-au uitat numele,
nu-i știau vârsta,
Maria fără suflare,
mângâiată o clipă de soarele iernii
îmbrăcată în haine noi de o rudă
venită de peste hotare
să-și facă niște documente.
Maria, Maria,
cum ai trăit în camera cu pereți văruiți,
cu promoroacă pe plapumă?
ani și ani
ți-au intrat fulgi prin geamul crăpat,
nimeni din neamul tău, neamul meu
nu a venit să-ți pună sticlă în fereastră.
Maria, ai gâtul grațios,
mâini cu încheietură subțire,
degete fine.
Cum ai răscolit pământul căutând osemintele soldaților,
cum le-ai adunat grămezi
ducându-le în centrul satului
zidindu-le în temelia monumentului?
Maria, te vei întâlni cu eroii
ori te-au uitat și ei?
Chip de înger,
albă ca marmura,
frumoasă și în raclă.
Η Μαρία και το όπλο
Πρόσωπο αγγέλου;
να δείτε τι όμορφο σώμα έχει!
πέταξαν στην άκρη το σεντόνι,
Θεέ μου, τι όμορφο σώμα,
πέρασε μια νύχτα
μόνη της στο νεκροτομείο,
οι σκιές των κλαδιών τρέμουν πάνω στο δέρμα της.
Μαρία, έχει καιρό που δεν την φώναζε κανείς Μαρία,
κάποιοι της έχουν ξεχάσει το όνομα,
δεν της γνώριζαν την ηλικία,
Η Μαρία άψυχη,
χαϊδεμένη για μια στιγμή από τον χειμωνιάτικο ήλιο
ντυμένη με καινούρια ρούχα από έναν συγγενή
ερχόμενο από εκτός πολιτεία
για να φτιάχνει κάποια έγγραφα.
Μαρία, Μαρία,
πώς έζησες στο δωμάτιο με ασβεστωμένους τοίχους,
με παγετό πάνω στο πάπλωμα;
χρόνια ολόκληρα
σου μπήκαν νιφάδες από το ραγισμένο παράθυρο,
κανείς από τον λαό σου, τον λαό μου
δεν ήρθε να βάλει γυαλί στο παράθυρό σου.
Μαρία, έχεις με χάρη τον λαιμό,
χέρια με λεπτούς καρπούς,
λεπτά δάχτυλα.
Πώς ανακάτεψες τη γη ψάχνοντας για οστά στρατιωτών,
πώς τα μάζεψες σε στοίβες
και τα μετέφερες στο κέντρο του χωριού
και τα εντοίχισες στα θεμέλια του μνημείου;
Μαρία, θα συναντήσεις άραγε τους ήρωες
ή μήπως σε ξέχασαν κι αυτοί;
Πρόσωπο αγγέλου,
άσπρη σαν μάρμαρο,
όμορφη και στο φέρετρο.
Groparii nu și-au putut stăpâni lacrimile
pentru că ți-au fost elevi,
cândva le-ai predat istoria, Maria,
știm că n-ai nimic,
ai trăit cu pâine și apă,
hainele ți s-au rupt și le-ai peticit,
oamenii se temeau să se uite la tine,
nu au venit să te prade,
ți-au dat pace,
să ne ierți că răscolim acum curioși prin lucrurile tale.
Sub crivatul șubred
găsim o cutie cu gulere croșetate,
gulere care se descompun,
și bâjbâind așa
prin dantele vechi
dăm de o armă,
armă cu gloanțe,
armă bună,
niciodată nu ne-am gândit că o ai.
Ce să facem cu ea,
cum e să trăiești cu o armă în stare perfectă,
Maria?
Οι νεκροθάφτες δεν μπόρεσαν να συγκρατήσουν τα δάκρυά τους
επειδή σου ήταν μαθητές,
Μαρία, κάποτε τους έμαθες ιστορία,
ξέρουμε ότι δεν έχεις τίποτα,
έζησες με ψωμί και νερό,
τα ρούχα σου σκίστηκαν και τα μπάλωσες,
οι άνθρωποι φοβούνταν να σε κοιτάξουν,
δεν ήρθαν να σε ληστέψουν,
σε άφησαν εν ειρήνη,
συγχώρεσέ μας που ψάξουμε τώρα στα πράγματά σου με περιέργεια.
Κάτω από το τρεμάμενο κρεβάτι
βρίσκουμε ένα κουτί με πλεκτά κολάρα,
κολάρα που διαλύονται,
και ψαχουλεύοντας έτσι
ανάμεσα στις παλιές δαντέλες
βρίσκουμε ένα όπλο,
όπλο με σφαίρες,
καλό όπλο,
ποτέ δεν σκεφτήκαμε ότι το είχες.
Τι να το κάνουμε,
πώς είναι να ζεις μ’ ένα όπλο σε άριστη κατάσταση,
Μαρία;
*Irina Nechit (Antonești, 1962). Membră a Uniunii Scriitorilor din Republica Moldova și a Uniunii Scriitorilor din România. Premii ale Uniunii Scriitorilor din Moldova pentru volumele de poezie: „Șarpele mă recunoaște” (1992), Cartea rece (Cartier, Chișinău, 1996), „Un viitor obosit” (Augusta, 1999). Poezie: Gheara” (Vinea, 2003), Un fel de liniște (Vinea, 2006), Masa de sărbătoare (Ed. Cartea Românească, 2020, Premiul de excelență al Uniunii Scriitorilor din R. Moldova), Maria și arma (Prut Internațional, 2024). Irina Nechit a mai publicat cărțile „Proiectul unei tragedii”, „Maimuța în baie” (dramaturgie, Chișinău, 2001, 2006). Piese ale ei au fost montate în teatre profesioniste din Chișinău, Bălți, București. Piesa „Sfaturile Melaniei” a obținut Premiul pentru cea mai bună piesă contemporană la Gala Uniunii Teatrale din Republica Moldova, 2018, și a fost montată la Teatrul Odeon din București. În 2020 a fost pusă în scenă piesa ei „Valsul tancurilor”, la Teatrul „Satiricus”. Piesa „Eu am vorbit cu Putin” a fost prezentată ce spectacol-lectură în cadrul festivalului FILIT, la Teatrul Național „V. Alecsandri” din Iași, în 2023.
Η Irina Nechit (Antonești, 1962) Μέλος της Ένωσης Συγγραφέων της Δημοκρατίας της Μολδαβίας και της Ένωσης Συγγραφέων της Ρουμανίας. Βραβεία της Ένωσης Συγγραφέων της Μολδαβίας για ποιητικές συλλογές: „ Șarpele mă recunoaște/ Το Φίδι με Αναγνωρίζει” (1992), „ Cartea rece /Το Ψυχρό Βιβλίο” (Cartier, Κισινάου, 1996), „ Un viitor obosit /Ένα Κουρασμένο Μέλλον” (Αυγούστα, 1999). Ποίηση: «Gheara/Ο γαμψώνυχας», «Un fel de liniște/ Κάποιο είδος σιωπής», εκδοτικός οίκος Vinea, Βουκουρέστι, 2006; „Masa de sărbătoare/Εορταστικό τραπέζι” – Βραβείο Αριστείας της Ένωσης Συγγραφέων από τη Δημοκρατία της Μολδαβίας (Editura Cartea Românească, 2020). «Maria și arma/Η Μαρία και το όπλο » (Εκδ. Prut International, 2024). Η Ιρίνα Νεκίτ έχει επίσης εκδώσει τα βιβλία « Proiectul unei tragedii/Το Σχέδιο μιας Τραγωδίας», « Maimuța în baie/Ο Πίθηκος στο Μπάνιο» (δράμα, Κισινάου, 2001, 2006). Τα έργα της ανέβηκαν σε επαγγελματικά θέατρα στο Κισινάου, το Μπάλτσι και το Βουκουρέστι. Το θεατρικό έργο « Sfaturile Melaniei /Οι συμβουλές της Μελανίας» κέρδισε το βραβείο Καλύτερου Σύγχρονου Έργου στο Γκαλά της Ένωσης Θεάτρων της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, 2018, και ανέβηκε στο Θέατρο Odeon στο Βουκουρέστι. Το 2020, το έργο της « Valsul tancurilor/Βαλς των Τανκς» ανέβηκε στο Θέατρο « Satiricus ». Το έργο « Eu am vorbit cu Putin/Εγώ μίλησα με τον Πούτιν» παρουσιάστηκε ως παράσταση-ανάγνωση κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ FILIT, στο Εθνικό Θέατρο «V. Alecsandri» στο Ιάσιο, το 2023.
